Dominikana osiągnęła rzecz rzadką: UNESCO uznało dwa jej gatunki muzyczne za niematerialne dziedzictwo kulturowe ludzkości — merengue w 2016 i bachatę w 2019 roku.
Merengue
Merengue narodziło się w XIX wieku w Cibao, rolniczym regionie północy, w charakterystycznym składzie: akordeon, güira — metalowa tarka — i tambora, dwustronny bęben grany ręką i pałką. Szybki, dwudzielny rytm i prosty krok w bok czynią go dostępnym dla każdego.
Przez dekady była to muzyka wiejska, pogardzana przez elity, aż reżim Trujillo przyjął ją w latach trzydziestych za symbol narodowy i wprowadził na salony. Merengue típico, czyli perico ripiao, zachowuje pierwotny skład; merengue orkiestrowe, z sekcją dętą, to wersja, która w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych wyszła na świat.
Bachata
Bachata jest młodsza i miała jeszcze gorszą prasę. Powstała w połowie XX wieku w biednych dzielnicach i na wsi, z gitarami, bongosami i tekstami o zawodzie i goryczy, i przez lata uchodziła za muzykę spelunek, nieobecną w radiu.
Rehabilitację przyniósł Juan Luis Guerra, który pod koniec lat osiemdziesiątych wprowadził ją do międzynarodowego obiegu, a potem pokolenie dominikańskich zespołów z Nowego Jorku, które połączyło ją z popem. Dziś tańczy ją pół świata.
Karnawał
Karnawał dominikański odbywa się we wszystkie niedziele lutego, z głównymi pochodami pod koniec miesiąca i paradą narodową w Santo Domingo na początku marca. Jego centralną postacią jest diablo cojuelo, w masce z papier mâché o rozbudowanych rogach i w jaskrawym stroju obwieszonym lusterkami i dzwoneczkami.
Diabły noszą vejigas — nadmuchane i wysuszone pęcherze zwierzęce — którymi uderzają widzów po nogach. To część zabawy i nie boli specjalnie, ale warto o tym wiedzieć, zanim stanie się w pierwszym rzędzie.
Karnawał w La Vega jest najsłynniejszy i najbardziej tłumny; ten w Santiago, z lechones, oraz w Monte Cristi, z bykami i cywilami, mają zupełnie odrębne tradycje.
Gdzie tańczyć
W Santo Domingo lokale z muzyką na żywo skupia Strefa Kolonialna, a Malecón zapełnia się w weekendy. W każdej wsi colmado na rogu podkręca muzykę w sobotnie popołudnie i to właśnie jest prawdziwa scena.
Perico ripiao
Kto chce usłyszeć merengue w pierwotnej formie, powinien szukać tria perico ripiao — akordeon, güira i tambora — które wciąż gra na odpustach, przy przydrożnych barach i na rodzinnych uroczystościach w całym Cibao. Brzmi zaskakująco inaczej niż orkiestrowe merengue eksportowane w latach dziewięćdziesiątych.